1. Navigation
  2. Inhalt
  3. Herausgeber
Inhalt

Financy a zarjadnistwo

Kajke wuskutki ma demografiske wuwiće na dochody zjawnych budgetow?

Sakska dóstanje jako financielnje słaby zwjazkowy kraj podpěru přez financne wurunanje mjez krajemi – potajkim wot financielnje sylnišich krajow. Podobnje funguje wurunanski system mjez komunami w Sakskej. Wysokosć srědkow orientuje so při tym wosebje na ličbje wobydlerstwa. Swobodny stat abo sakske gmejny dyrbja potajkim při woteběracej ličbje wobydlerjow tež z woteběracymi dochodami přez wurunanske srědki ličić. Za swobodny stat płaći: Kóždy wobydler mjenje woznamjenja mjeńše dochody wot něhdźe 3.000 € na lěto. Při woteběranju ludnosće wot na přikład 25.000 wobydlerjow na lěto wunjese to potajkim wo něhdźe 75 milionow eurow mjeńše dochody w sakskim statnym budgetu.

Kajki wliw maja spadowace ličby wobydlerjow na zadołženje Sakskeje?

Spadowaca ličba ludnosće woznamjenja, zo dyrbi mjenje wobydlerjow za přiwzate kredity runje stać. Poćežowanja na jednotliwca za běžne kredity potajkim stupaja, tež hdyž so žane nowe zawjazki njepřiwozmu. Tutomu efektej móže so napřećo dźěłać z tym, zo so dołh wottwarja. Sakska je to wot 2006 sem jako jedyn z prěnich zwjazkowych krajow činiła a planuje to tež za přichodne lěta. Z tym chce swobodny stat zadołženje jednotliwca najebać woteběranja ludnosće konstantne dźeržeć.

Čehodla so statne wudawki wuwiću ludnosće prosće njepřiměrjeja?

Někotre kóšty dadźa so jenož ćežko 1 : 1 k woteběracej ludnosći znižić. Tak njemóža so na přikład kóšty za wudźeržowanje wodoweje syće wot dźensa na jutře wo dźesać procentow redukować, jenož dokelž je so ličba přizamknjenych domjacnosćow we wěstej kónčinje wo dźesaćinu znižiła. Za zdźerženje funkcije móže samo trěbne być, krótkodobnje wjace pjenjez do ruki brać. W padźe zastaranja z wodu móhło na přikład zmysłapołne być, podzemsku wodowu syć po dźělach wróćo twarić, zo by so přichodnje při nišich kóštach wudźeržować dała.

Při spadowacych ličbach ludnosće móža potajkim snadnje stupace wudawki na jednotliwca nastać, tak mjenowane kóštowe remanency. Kóštowe remanency potom nastanu, hdyž so wysoki zastaranski stopjeń jenož zapozdźeny spadowacej potrjebje přiměri resp. so jenož zapozdźeny přiměrić hodźi.

Konkretny přikład: Je-li šula za 400 šulerjow wuhotowana a ličba šulerjow dźe na 250 wróćo, tak ma so přiwšěm cyłe twarjenje wobhospodarić. Na wobhospodarjenju domu, wobswětlenju a tepjenju da so potom jenož mało zalutować. Kóšty za wudźeržowanje móža tak na šulerja nahladnje stupać.

Kajke wuskutki ma demografiska změna na zarjadnistwo?

Problem kóštowych remanencow wobsteji tež we wobłuku zjawneho zarjadnistwa, na př. w gmejnach ze spadowacej ličbu wobydlerjow. Personelne wudawki woznamjenjeja wulki dźěl gmejnskeho budgeta. Tohodla dyrbi zarjadnistwo, kotrež je po ličbje swojich sobudźěłaćerjow na přikład za město z 25.000 abo 30.000 wobydlerjemi wuličene, po móžnosći kontinuowanje přiměrić, hdyž ličba wobydlerstwa na 20.000 wobydlerjow wróćo dźe.

Marginalspalte


Illustration

© Institution