1. Navigation
  2. Inhalt
  3. Herausgeber
Inhalt

Kulturna krajina

Sakska je kraj z lětstotki starymi tradicijemi, wotměnjacej krajinu, wulkimi stawiznami a fascinowacej modernu. Ze swojimi hrodami a zahrodami wšěch epochow słuša swobodny stat k najbohatšim a najbóle mnohoraznym kulturnym krajinam Europy.

Wuměłstwo a kultura

Sakska je jako kulturny kraj přez lětstotki rostła. Institucije kaž Statne wuměłstwowe zběrki Drježdźany abo Lipšćanscy Thomanerojo su znaći daloko za krajnymi hranicami. Tudy bydlachu a dźěłachu wuznamni komponisća kaž Johann Sebastian Bach, Carl Maria von Weber, Richard Wagner, Felix Mendelssohn-Bartholdy. Mjezynarodnje znate zynkowe ćělesa kaž Lipšćanski Gewandhaus-orchester  abo Sakska statna kapała hrajachu a hraja tutych mištrow do dźensnišeho. Tež w předstajacym wuměłstwje wuchadźachu puć pokazowace impulsy ze Sakskeje. Tak reformowaše Caroline Neuber (1697–1760) němske dźiwadłownistwo a Gret Palucca załoži w 20tych lětach 20. lětstotka moderne wurazowe reje.

Architektura

Hospodarske a kulturne bohatstwo zašłosće móžemy tež we mnohich městach z historiskimi měšćanskimi jadrami dožiwić. Wosebje powabne su stare města Budyšina, Freiberga, Zhorjelca, Grimmy, Mišna, Pirny a Torgawy. Wot kónca 15. lětstotka natwarjene wulke pózdnjogotiske halowe cyrkwje, na př. w Annabergu, Schwarzenbergu abo Zhorjelcu, swědča wo hospodarskim rozkćěwje.
Po zničenjach Třicećilětneje wójny nasta na zakładźe noweho hospodarskeho rozmacha samostatna, wot italskich a francoskich nastorkow inspirowana barokna architektura. Tu matej so cyrkej Našeje lubeje knjenje a katolska Dwórska cyrkej w Drježdźanach wosebiće naspomnić.
Přikłady za wokoło 1800 knježacy klasicizm su mj. dr. přetwar Lipšćanskeje cyrkwje swj. Mikławša, »Landhausa« w Drježdźanach abo Nowy palais hrodu Pillnitz. Z industrializaciju Sakskeje w 19. lětstotku nastachu wosebje twarjenja za železnicu a industriju. Skutkowny twar historizma je něhdyše Mócnarske sudnistwo, dźensa sydło Zwjazkoweho zarjadniskeho sudnistwa. Druhe monumentalne dźěło je pomnik Bitwy ludow w Lipsku.

Marginalspalte


Illustration

© Institution