1. Navigation
  2. Inhalt
  3. Herausgeber
Inhalt

Rudne hory

Pinge pola Altenberga

Pinge pola Altenberga
(© Frank Exss)

Wo žiwjenju w a na horach

Běše lěto 1168, jako w bliskosći dźensnišeho Freiberga prěni raz slěbrowu rudu namakachu. Nowowotkryte bohatstwo wabješe dyrdomdejnikow, hórnikow, wikowarjow a wuhlerjow do tehdom hišće rědko wobsydlenych Rudnych horow. Nimo slěbra a urana wudobywachu w tutych něhdźe 150 kilometrow dołhich a přerěznje 40 kilometrow šěrokich srjedźnych horinach tež cyn, železo, kopor, kobalt a cynk.

Ze sylnym woteběranjom hórnistwa po Třicećilětnej wójnje a přez podarmotne pytanje za nowymi składźišćemi rudy, dyrbjachu Rudnohorjenjo na druhe formy dochodow přeńć?

Kleplowarki zetkawachu so k zhromadnemu dźěłu. Husto spěwachu při naročnym zhotowjenju cankow. Mnohe narěčne rymy nastawachu a spěwaja so dźensa hišće na tak mjenowanych Hutzen-wječorach.

Tružerjo zhotowjachu najprjedy twory k wužiwanju: tyzki a šklě abo futerale za trubki. Hakle něhdźe 200 lět pozdźišo dźěłachu tež drjewjane hrajki, kurjace mužiki, hórniki, worjechowe tłuskače a jandźele. W hodownym času rozswětla za region typiske pyramidy a adwentne wobłuki wokna w cyłej Němskej.

Dźensa žani hórnicy wjace do šachtow njezajězdźa. Na jich městnje wuskušuja zajimowani wopytowarjo překopy muzejowych podkopkow. Načolni sportowcy ze wšeho swěta wubědźuja so na bobowej čarje w Altenbergu wo najlěpši čas. W zymje su běłe skłoniny a loipy Rudnych horow woblubowany cil za wólnočasnych a wukonowych sportowcow.

Přez cyłe lěto so w Glashütte swětasławne časniki zhotowjeja. W srjedźišćach industrije wokoło Freiberga, Kamjenicy a Cwikawy dźěła wjele ludźi w metalurgiji, zhotowjenju gratow, mašinow a jězdźidłow. Mnozy z nich strowja so dźensa hišće z tradicionelnym hóniskim postrowom »Wam k zbožu!« (»Glück auf!«).

Marginalspalte


Illustration

© Institution