1. Navigation
  2. Inhalt
  3. Herausgeber
Inhalt

Sakska w času Weimarskeje republiki 1918–1933

Porod swobodneho stata

Po skónčenju monarchije wuwoła Hermann Fleißner (SPD) w cirkusu Sarrasani Republiku Saksku. Naslědnje załoži so Swobodny stat Sakska a dóstanje swójsku wustawu. Jako dźěl Weimarskeje republiki so pak Sakska wusko na reich wjaza a zhubi mj. dr. swoju wojersku, železnisku a financnu wyšnosć. 1923 postaji so po wukročenjach inflacije dla w Němskim reichu wuwzaćny staw. Ze stracha před lěwicarskorewolucionarnym zběžkom wobsadźeja mócnarstwowe wójska krótkodobnje swobodny stat (»Reichsexekution«). 1932 zemrěje posledni sakski kral, Bjedrich Awgust III.

10. nowember 1918 Nowowutworjena Zjednoćena rewolucionarna rada dźěłaćerjow a wojakow (Prawica, Centrum, SPD) deklaruje krala jako wotsadźeneho a monarchiju jako wotstronjenu. W cirkusu Sarrasani wuwoła Hermann Fleißner (SPD) republiku.

13. nowember 1918 Formalne wotstupjenje Bjedricha Awgusta III. na hrodźe Guteborn pola Rólan (Ruhland).

15. nowember 1918 Po wuwołanju republiki (10.11.) a wotstupjenju krala Bjedricha Awgusta III. (13.11.) přewozmu po třoch społnomócnjench ludu z USPD a z SPD knježerstwowu móc.

28. nowember 1918 Zawjedźenje powšitkowneho, runeho, njeposrědnjeho a tajneho poměroweho wólbneho prawa za muži a žony nad 21 lětami.

19. januar 1919 Wólby Němskeje nacionalneje zhromadźizny: SPD 17, Byrgarscy 12, USPD 3 mandatow

22. januar 1919 Po wotstupjenju třoch USPD-społnomócnjenych ludu (16.1.) wutwori Georg Gradnauer SPD-knježerstwo.

2. februar 1919 Wólby do Sakskeje ludoweje komory: SPD 42, USPD 15, DDP 22, DNVP 13, DVP 4 mandatow

25. februar 1919 Ludowa komora so konstituuje, społnomócnjeni ludu stupja wróćo. Dnja 28. februara wobzamknje so nachwilna wustawa, kotraž předwidźi prěni raz zastojnstwo ministerskeho prezidenta.

14. měrc 1919 Nastup prěnjeho wustawje wotpowědowaceho knježerstwa Gradnauera (SPD)

1919 Wjacorym stawkam a krawnym njeměram, kotrež móžeja so jenož z mócnarstwowymi wójskami zakónčić, sćěhuja w běhu lěta wjackróć postajenja wuwzaćneho stawa.

Meja 1919 Doskónčne dźělenje cyrkwje a stata.

11. awgust 1919 Wustawa Němskeho reicha nabywa płaćiwosće, Sakska zhubi swoju wojersku wyšnosć.

1. nowember 1920 Dnja 26. oktobra w Ludowej komorje přiwzata wustawa Swobodneho stata Sakskeje nabywa płaćiwosće. Sakska so wusko na Němski reich wjaza a zhubi mj. dr. železnisku a financnu wyšnosć.

14. nowember 1920 Wólby krajneho sejma: SPD 27, USPD 16, KPD 6, Byrgarscy 47 mandatow

11. oktober 1921 Załoženje prěnjeje zwonkabayerskeje NSDAP-skupiny přez Fritza Tittmanna

5. nowember 1922 Wólby krajneho sejma z wjetšinu SPD/USPD

18. nowember 1922 Zakaz NSDAP w Sakskej; 1925 zaso zběhnjeny

21. měrc 1923 Mjeńšinowe knježerstwo Zeignera (SPD)

27. September 1923 W Němskim reichu postaji so po wukročenjach dla inflacije wuwzaćny staw.

22. oktober - 6. nowember 1923 Sakska wobsadźi so přez reich (»Reichsexekution«). Knježerstwo Zeignera so rozpušći (29.10.), zo njeby k lěwicarskorewolucionarnemu zběžkej dóšło. Rudolf Heinze pomjenuje so na mócnarstwoweho komisara za Saksku.

1. nowember 1923 Wutworjenje přechodneho knježerstwa pod Alfredom Fellischom

31. oktober 1926 Wólby krajneho sejma: SPD 31, ASPD 4, KPD 14, DDP 5, DVP 12, DNVP 14, NSDAP 2, Druhe 14 mandatow

12. meja 1929 Wólby krajneho sejma: SPD 33, ASPD 2, KPD 12, DDP 4, DVP 13, DNVP 8, NSDAP 5, Hospodarska strona 11, Strona nahódnoćenja 3, Sakski wjesny lud 5

22. junij 1930 Wólby krajneho sejma: SPD 32, KPD 13, Němska statna strona 3, DVP 8, DNVP 5, NSDAP 14, WP 10, AP 2, SL 5, Druhe 4

18. februar 1932 Posledni kral Sakskeje, Bjedrich Awgust III., zemrěje na hrodźe Sybillenort (Šleska).

Marginalspalte


Illustration

© Institution