1. Navigation
  2. Inhalt
  3. Herausgeber
Inhalt

Přetwar a saněrowanje

Ministerialne twarjenje bě so w Druhej swětowej wójnje wjele mjenje wobškodźiło hač mnohe druhe historiske twarjenja Drježdźan. Přez wójnu škodowanej běštej wosebje zapadne schodźišćo a třěcha. Při wšěm njewotpowědowachu wobstejnosće w twarjenju po měrliwej rewoluciji hižo potrjebam za sydło statneho knježerstwa a jeho ministerstwow. Rozsud, twarjenje za zaćehnjenje ministerskeho prezidenta a statneje kenclije saněrować, padny hišće w awgusće 1990. Za něhdyše cyłkowne ministerstwo rěčachu spěšna wužiwajomnosć a centralne połoženje doma. Jeho fasada bu w běhu wonkowneho porjedźenja po originalu zaso wobnowjena. Tež 600 kilogramow ćežka złota króna so zaso na wjeršk srjedźneho twara sadźi. Po 1945 bu króna wotstronjena a z hołbjom měra narunana. Restawracija něhdy Kralowko-sakskeho statneho symbola njebě wuraz nowych politiskich žadanjow, ale sta so jeničce z pomnikoškitnych přičin.

Wuchodne schodźišćo za čas porjedźenskich dźěłow, 1998

Wuchodne schodźišćo za čas porjedźenskich dźěłow, 1998
(© SMF brošura »Sächsische Staatskanzlei«)

Wotnutřka prezentowaše so dom po měrliwej rewoluciji w rozdźělnym stawje. Wšelake přetwarjenja su wulkomyslnosći objekta z časa wokoło 1900 zeškodźeli. Wosebje schodźišća w nabočnych křidłach běchu přez zatwar plenarneje žurle Rady wobwoda Drježdźany resp. ličenskeho centra sylnje změnjene. 1994 započa so ze prěnim twarskim wotrězkom saněrowanje sewjerozapadneho křidła. 24 měsacow pozdźišo zahajichu so dźěła druheho twarskeho wotrězka na juhozapadnym křidle a na južnym srjedźnym twarje. Třeći twarski wotrězk płaćeše wobnowjenju sewjerowuchodneho křidła, južneho křidła a sewjerneho srjedźneho twara. We wobłuku štwórteho a poslednjeho twarskeho wotrězka so zapadny dźěl twarjenja ponowi, kotryž dźensa Sakske statne ministerstwo za wobswět a ratarstwo wužiwa.

Zaměr saněrowanja bě na jednej stronje, bytostne rumnosće zaso do swojeho prěnjotneho stawa přinjesć, na druhej stronje pak tež funkcionelnym narokam moderneho zarjada wotpowědować. Na pozadku tutych napjatych poměrow bě so na př. wo zatwarje liftow w centralnym dźělu žiwje diskutowało. Rozsudźichu so za rozrisanje architekta Sandra hrabje von Einsiedela, kotryž předwidźeše škleńčane lifty w zapadnej a wuchodnej periferiji centralneje hale. Před započatkom twarskich dźěłow w lěće 1990 skutkowaše centralna hala hišće jara ćěmna. Přez srjedźanski wěnc z 4,60 metrami přerězka a dalše so hodźace lampy móžeše so rumnosć zeswětlić. Restawrowane buchu tež wobrazy z pelikanami a lawami.

Wulka posedźenska žurla »kołć«/»Bienenkorb« (nalěwo) za čas wobnowjenja 1990 a sćěnowe pomolowanja (naprawo)

Wulka posedźenska žurla »kołć«/»Bienenkorb« (nalěwo) za čas wobnowjenja 1990 a sćěnowe pomolowanja (naprawo)
(© SMF brošura »Sächsische Staatskanzlei«)

W přizemju zarjadowa so moderny medijowy a wobydlerski centrum. Direktnje pod »kołćom« ležaca, je rumnosć centralnje a lochko docpěć a trjeba so nimo swojeho hłowneho wužiwanja za nowinarske konferency na př. jako přednoškowa rumnosć za wopytowarske skupiny abo jako telewizijne studijo. Wulka sydarnja sama staješe na zakładźe swojeho drohotneho wuhotowanja wosebite wužadanja na restawratorow. Rězbarjene wupaženja dyrbjachu so wotkryć a ponowić, jenož w fragmentach zdźeržane lawbowe pomolowanja kompletnje restawrować. Ze skónčenjom dźěłow so tu nětko módro-zeleneho pomolowanja sćěnow a wjerchow dla zaso tuta napjata, ale zdobom ćopła atmosfera »kołća« wutwori.

Běrowy su wšitke w běłej barbje dźeržane. Wukładźenje špundowanja a wobkromy podstawkow wotpowěduja we wochěžach wužiwanym materialijam. W něhdyšich kasowych a tresorowych rumnosćach delnjeje etaže zaměstnichu jědźnu žurlu a kantinu. Kóšty za saněrowanje a restawrowanje wučinjachu 46,1 milionow eurow. Do toho bu w prěnim dźěłowym wotrězku 5,1 milionow eurow k zawěsćenju dźěłakmanosće Sakskeho statneho knježerstwa inwestowanych.

Marginalspalte


Illustration

© Institution